Actueel


'Mijn littekens, dat ben ik'

(De Standaard - maandag 14 september 2009)

In 'Mijn zachtste huid' schetst fotografe Lieve Blancquaert in woord en beeld een portret van tien mensen die getekend zijn door brandwonden. Onder anderen van Lien, die als uk van twee jaar een pot kokend suikerwater over zich heen kreeg.
'Ik was tweeënhalf toen het ongeval gebeurde. In de bakkerij van mijn ouders was dat. Mijn vader had kokend suikerwater gemaakt. Ik dacht dat het gele crème was, daar was ik echt verlekkerd op. Ik liep ernaartoe, struikelde en greep me vast aan die pot. Al het kokende suikerwater over me heen.'

'Ik kan me daar niets meer van herinneren. Al hebben mijn eerste herinneringen er wel mee te maken: de pesterijen in de lagere school. Een jaar of zes, zeven was ik toen. Kinderen kunnen ongelooflijk hard zijn. “Verbrande kip, heeft mij ooit iemand genoemd. Het ergste verwijt ooit. De fysieke pijn, daar herinner ik me niets meer van. Maar de pijn van die pesterijen, die kan ik me wel nog perfect voor de geest halen.'

'Dat ik nog zo klein was toen het gebeurde, is ook wel een voordeel. Ik heb intussen al zo veel andere dingen meegemaakt. De wonde is al lang niet meer vers. Bovendien heb ik mezelf nooit anders gekend dan met die littekens. Dat helpt. De pesterijen hielden geleidelijk aan op. Mensen kunnen nog wel eens staren. Maar verder dan dat gaat het niet. Integendeel. Vrienden kijken zelfs naar mij op. Omdat ik mijn leven leid zoals zij dat van hen. En dat ik er mijn littekens voor lief bij neem. Dat ik daar geen drama van maak. Geen zelfmedelijden heb.'

'Waarom zou ik ook? Ik ben toevallig een beetje beschadigd aan de buitenkant. Maar mijn binnenkant is helemaal intact, geloof me. Natuurlijk heb ik het geluk dat ik mijn littekens makkelijk kan wegstoppen. Ik ben niet getekend in mijn gezicht, een van de eerste dingen waar mensen naar kijken. Bij mij valt het vooral op in de zomer. Een bikini was een enorm grote stap voor mij. Het is al erg dat ze je benen zien, dan moeten ze ook nog eens zien hoe verbrand je buik en je borst zijn. Het was een grote stap, maar eens gezet, ook een enorme bevrijding. Nog niet zo lang geleden waren heupbroeken in de mode, je weet wel, waarbij je altijd wel een streepje buik ziet. Wel, ik heb die ook gewoon gedragen. Als je toegeeft aan je complexen, dan zit je gevangen in je eigen lichaam.'

Trots


'Vooral kinderen kunnen heel verwonderd naar me kijken. Ik ben leidster bij de Chiro en voor de kleintjes is dat soms wel schrikken. Dat hun voorbeeld dan toch niet zo volmaakt is als ze denken. Ik probeer dat telkens op een heldere en simpele manier uit te leggen. Vorig jaar kwam er halverwege een nieuw kindje bij. “Oei, wat is dat?,, vroeg ze toen ze mijn littekens had gezien. Ik kreeg de kans niet om iets te zeggen. De hele groep begon mijn verhaal te vertellen. Dat was hartverwarmend. “En je moet daar eens over voelen,, zeiden ze haar. Dat vinden ze geweldig. Die littekens voelen gekarteld, maar tegelijkertijd heel glad aan. Dat fascineert ze mateloos. Je ziet dat ze haast trots zijn. “Ik ken iemand en er is iets mis mee, maar toch is ze heel tof en normaal., Dat maakt me blij. Als ze later nog iemand tegenkomen die “anders, is, zullen ze ongetwijfeld minder snel vooroordelen hebben.'

'Bij elke kennismaking heb ik meestal wel hetzelfde traject af te leggen. In het begin merken ze er niets van. Dan zien ze mijn arm en beginnen ze vragen te stellen. Vaak moet ik dan helemaal opnieuw beginnen. Met man en macht ervoor proberen te zorgen dat ze me plots niet anders gaan zien. Dat ik geen medelijden nodig heb en net ben zoals zij.'

Bikini

'Al wat ik heb meegemaakt, heeft me ook gemaakt wie ik ben. Mijn littekens, dat ben ik. Wie weet hoe anders was mijn persoonlijkheid geweest. Misschien was ik ook een pestkop. Wat gebeurd is, heeft me gevormd. Ergens ben ik er dus zelfs dankbaar om. Omdat ik gelukkig ben met wie ik nu ben. Ik kan me mezelf niet eens voorstellen zonder littekens. Soms probeer ik het wel eens. Ik zou wel plastische chirurgie kunnen proberen, ja. Maar ik wil het niet. Ik vind mezelf knap genoeg. En zonder die littekens zou ik Lien niet meer zijn. In relaties zijn mijn littekens nog nooit een hindernis geweest. Al is het voor de jongens natuurlijk lastiger. In het begin is het wel wat onwennig. Ook met mijn huidige vriend. Mijn benen, mijn buik, die voelen niet aan als een normale buik en benen. Maar goed, dat eerste, ongemakkelijke momentje was snel voorbij.'

'Thuis spreken we nooit meer over wat er toen gebeurd is. Omdat ik dat ook niet nodig vind. Mijn ouders hebben het vroeger trouwens genoeg verteld. Hoe mijn vader op het moment zelf heel koelbloedig is kunnen blijven, bijvoorbeeld.'

'Hij heeft alles gedaan wat hij moest doen. Mij in de douche gelegd, het water laten stromen en de ambulance gebeld. Beheerst heeft hij alle stappen afgewerkt. Een geluk. Maar zodra we in het ziekenhuis kwamen, “kreeg hij zijn klop,. Mijn moeder ook. Niet onbegrijpelijk. Ik heb foto's gezien van toen ik in het ziekenhuis lag. Volledig ingepakt, als een mummietje. Ik zag er niet uit. En mijn ouders mochten alleen bij me komen als ze zelf volledig steriel ingepakt waren. Mijn grootmoeder had als cadeautje een “Amedee, gekocht. Je weet wel, dat groene, pluizige beest van VTM. Maar dat mocht niet binnen, ze zouden dat nooit steriel krijgen. Ellende voor een klein kind. Gehuild dat ik heb. Mijn grootmoeder ook. Ze wou me blij maken en nu had ze me alleen maar aan het huilen gebracht.'

'Het schuldgevoel van mijn vader, daar heb ik het met hem nooit over gehad. Hoe hij daarmee is omgegaan, daar ben ik wel nieuwsgierig naar. Maar goed, ik denk dat iedereen dat nu wel verwerkt heeft en een plaats heeft gegeven. Het heeft weinig zin om daar nu in te zitten wroeten. Iedereen heeft erna de draad al snel weer opgenomen. Ook omdat ik er zelf zo goed mee omga.'

'Mijn leven is niet anders dan dat van mensen zonder brandwonden. Maar ik ga wel fundamenteel anders om met vuur. Als we met de Chiro een kampvuur maken en ze opperen om benzine te gebruiken, dan kan ik daar vreselijk kwaad om worden. Al gebeuren de meeste ongevallen stomweg thuis. Stomme accidentjes zijn het meestal. Een strijkijzer, een kookplaat, soep, frituurvet ...Niet dat iedereen daardoor paniekerig in huis moet rondlopen. Maar waakzaam zijn, is toch geen overbodige luxe.'

Dromen

'Ik studeer nu archeologie. Wellicht ga ik lesgeven. Esthetica, aardrijkskunde of geschiedenis … Echt het normale leven, ja. En dan ergens op “de buiten, gaan wonen. Een gezinnetje, vier kinderen. Elke maand iets gaan drinken met een vaste bende. Barbecueën met de vrienden en hun kinderen. Gelukkig zijn, gewoon. Al droom ik er ook stiekem van ooit een boek te schrijven. Of een film te regisseren. En ik wil ook wel nog de wereld zien. Maar goed, we zien wel hoe haalbaar dat is. Ik heb dromen, en ik wil daar veel in investeren. Maar het is misschien nog belangrijker om je hier en nu ook al goed in je vel te voelen. Het leven is onvoorspelbaar, dat heb ik bij uitstek ondervonden. Maar net dat heeft me het talent gegeven om de dag te plukken.'

Lieve Blancquaert, Mijn zachtste huid. Over leven met brandwonden, uitgeverij Lannoo, Tielt, 144 blz. 19,95 euro (gebonden in harde kaft)


Leren uit confrontatie met brandwonden

(De Standaard, 14 september 2009)

‘Iedereen die over brandwonden hoort, gruwt ervan. We worden onpasselijk en willen het niet zien.' Lieve Blancquaert wil ons met Mijn zachste huid bewust maken van het stigma dat mensen met brandwonden dragen.
‘Mensen die verbrand zijn in hun gezicht, durven dikwijls niet buitenkomen. Ze verenigen zich in aparte groepen en gaan samen op uitstap. Het vraagt moed om in hun situatie te zeggen: “Ik kies voor het leven”. En om naar buiten te komen met hun verhaal.'

De fotografe ging in op de vraag om mee te werken aan het boek omdat ze het interessant vindt te vertrekken vanuit die angst voor brandwonden. ‘In de confrontatie met die vrees ging ik brandwonden anders bekijken. Ik hoop dat ik daar wat van kan doorgeven in het boek.'

De getuigenis van Lien is erg open en zelfbewust. ‘Ze heeft van haar brandwonden haar sterkte gemaakt: zonder die littekens zou ze niet zijn wie ze is. Maar niet iedereen slaagt erin die bocht te maken.'

Blancquaert: ‘Het boek toont tien portretten van mensen met een verschillende leeftijd. Elk gaan ze op een unieke manier met hun littekens om. Er zijn mensen die hun partner verliezen of net een betere relatie opbouwen. Sommigen sluiten zich op, anderen gaan er extravert mee om.'

‘Een ding hebben ze gemeen: geen van hen heeft baat bij medelijden. Ze willen gewoon hun leven leiden. In een samenleving waar we meer en meer streven naar perfectie, hebben zij het extra lastig.'

Lees het artikel op De Standaard Online, klik hier

<< back